Dəstəmaz
Dəstəmaz müəyyən üzvlərimizi üsuluna uyğun şəkildə yumaq və məsh etməkdən ibarət bir təmizlikdir. Eyni zamanda mənəvi bir təmizlik və ibadətlərə hazırlıq olması cəhəti də bir ibadətdir.
Əziz Peyğəmbərimiz salləllahu aleyhi və səlləm dəstəmaz haqqında belə buyurur: “Şübhəsiz ki, mənim ümmətim qiyamət günü dəstəmaz izləri səbəbi ilə üzləri nurlu, əlləri və ayaqları parlaq olaraq çağırılacaqlar. Üzünün nurunu artırmağa gücü çatan kəs bunu etsin”. (Buxari, Vudu 3)
“Hər kim Allahın əmr etdiyi kimi dəstəmaz alarsa, bu, fərz namazlar arasındakı günahlara kəffarə olar”. (Müslim, Təharət 231)
Dəstəmazın fərzləri dörddür:
- Üzü yumaq
- Qolları dirsəklərlə bərabər yumaq
- Başın dörddə bir hissəsini məsh etmək
- Ayaqları topuqlarla bərabər yumaq
Qeyd: Bu fərzlərdən biri əskik olarsa dəstəmaz düzgün olmaz.
Dəstəmazsız bunları etmək olmaz:
- Namaz qılınmaz, tilavət səcdəsi edilməz
- Kəbə təvaf edilməz
- Qurana toxunmaq olmaz
Dəstəmazı pozan şeylər:
- Qan çıxması (bədənin hər hansı bir yerindən çıxar və kənara yayılarsa)
- Böyük və ya kiçik bayıra çıxmaq
- Arxadan yel çıxması
- Öndən və ya arxadan məni, idrar, qan, irin kimi bir nəcasətin çıxması
- Ağız dolusu qusmaq
- Diş və ya ağızda qanama (tüpürcəyin yarısın dan çoxunun qan olması)
- Yuxulamaq, özündən gedib bayılmaq, sərxoş olmaq
- Namazda ikən yanındakının eşidəcəyi qədər gülmək (bu həm dəstəmazı, həm də namazı pozar)
- Təyəmmüm edən birinin dəstəmaz alacaq qədər su tapması
Sarğı üzərinə məsh
Hər hansı bir dəstəmaz üzvündə qırıq və ya yara kimi səbəblərlə sarğı varsa, həmin yeri yumaq yaraya zərər verəcəksə, sarğı üzərinə bir dəfə məsh edilməsi kifayətdir
Dəstəmazın alınma qaydası
NİYYƏT
sünnə
Dəstəmaza başlamadan əvvəl “Niyyət etdim Allah rizası üçün dəstəmaz almağa” deyərək niyyət edilir. Sonra “Əuzu- billahi minəş-şeytanir-ragim
Bismillahir-Rahmanir-Rahim» oxunaraq dəstəmaza başlanır
ƏLLƏRİ YUMAQ
sünnə
Əllər biləklərlə birlikdə (barmaqların arası quru qalmayacaq şəkildə) yuyulur
AĞIZA SU VERMƏK
sünnə
Sag əl ilə ağıza üç dəfə su alınıb çalxalanaraq yuyulur
BURUNA SU ÇƏKMƏK
sünnə
Sag əl ilə buruna üç dəfə su çəkilir. Ardından da hər dəfəsin də sol əl ilə təmizlənir
ÜZÜ YUMAQ
fərz
Üz (saçların başladığı yerdən çənənin altı və yanaqlar daxil olmaqla) üç dəfə yuyulur
QOLLARI YUMAQ
fərz
Əvvəl sağ, sonra isə sol qol (dirsəklərlə birlikdə) üç dəfə yuyulur
BAŞI MƏSH ETMƏK
fərz
Sağ əl isladılaraq başın dörddə bir hissəsi məsh olunur
QULAQLARI MƏSH ETMƏK
sünnə
Hər iki əlin şəhadət barmağı ilə qulaqların içi, baş barmaqla da qulağın arxası məsh olunur
BOYUNU MƏSH ETMƏK
sünnə
Hər iki əlin digər üç barmağı ilə boyunun arxası məsh olunur
AYAQLARI YUMAQ
fərz
Əvvəl sağ, sonra isə sol ayaq (barmaq aralarında və topuq ətrafında quru yer qalmayacaq şəkildə) yuyulur
